In a strange room van Damon Galgut (reactie)
Posted by Prowisorio on Friday, November 12, 2010 Under: boeken
It happens like this. He sets out in the afternoon on the track that has been shown to him and soon he leaves the little town behind. [...] When they draw even they stop. The figure is a man about his own age, dressed entirely in black. Black pants and shirt, black boots. Even his rucksack is black. What the first man is wearing I don't know, I forget.
Damon is de 'he' die gaat wandelen en de 'I' die vergeten is wat hij toen aanhad. Je kan de drie verhalen in dit boek lezen als autobiografische verhalen, maar zoals Galgut zegt: "That would seem to be what's being signalled, yes. Though I'm happy for readers to interpret this as they like.". Het maakt ook niet uit. The follower, The lover en The guardian zijn, autobiografisch of niet, prachtige verhalen over een man die geen rust kent. Hij heeft geen plan, geen doel, geen vastigheid; een passender motto dan He Has No House (Vojislav Jakic) om deze verhalen mee in te leiden is niet voorstelbaar.
Het meest intense verhaal is The follower, waarin Damon tijdens een reis door Griekenland Reiner ontmoet. Hoewel ze maar kort samen zijn en Damon ambivalente gevoelens koestert ten opzichte van Reiner, leidt deze ontmoeting ertoe dat ze elkaar blijven schrijven. Na een aantal jaren besluiten ze samen een tijdlang te gaan rondtrekken in Lesotho. De toch al beladen relatie tussen Reiner en Damon komt tijdens het rondtrekken meer en meer onder druk te staan en een uitbarsting kan niet uitblijven. De afloop van het verhaal vormt een mooie overgang naar het serene The lover, waarin Damon tijdens een reis door Zimbabwe - What he is looking for, he himself doesn't know. At this remove, his thoughts are lost to me now, and yet I can explain him better than my present self, he is buried under my skin - besluit om zich aan te sluiten bij een groep backpackers, die naar Malawi en meer precies naar een paradijselijk toeristendorp aan de kust van Cape Maclear reizen. Een vervelende gebeurtenis is aanleiding voor Damon om daar na een aantal dagen weer te vertrekken. Hij ontmoet drie reizigers, de Fransman Christian en twee Zwitsers, Jerome en Alice. Christian en Jerome reizen al negen maanden door Afrika en Alice, de zus van Jerome, heeft zich pas geleden bij hen aangesloten om ze op de terugweg naar huis te vergezellen. Die reis met alle hindernissen, maar vooral met wat er lijkt te kunnen, maar niet kan gebeuren blijft in Damons herinnering rondspoken. Hij besluit daarom, later, alsnog de uitnodiging van Jerome aan te nemen en naar Zwitserland te reizen om hem en Alice thuis op te zoeken. Er lijkt ten opzichte van de reis nog niets veranderd tussen Jerome en Damon, waardoor het bezoek Damon ongelooflijk zwaar valt. Degenen die The impostor (Het bedrog) hebben gelezen, zullen geen moeite hebben om Damons gemoedstoestand aan het eind van The lover te herkennen.
Tussen deze twee verhalen en het derde liggen zo'n tien jaar. Damon trekt zich het lot van Anna, een goede vriendin van hem aan. Zij is echter bij tijd en wijle onhandelbaar en nog maar pas geleden gediagnosticeerd en 'gelabeld' door haar psychiater. Maar voor Damon en Anna's vriendin blijft Anna in eerste en laatste instantie een mens, een goede vriendin voor de een en een geliefde voor de ander. Damon besluit om Anna mee te nemen op zijn reis naar India. Hij zal haar beschermengel zijn en zij zal de tijd en de rust krijgen die ze nodig heeft om er weer bovenop te komen. Dat hij die taak schromelijk onderschat heeft, wordt hem al snel duidelijk. Anna zoals ze nu is, is niet die goede vriendin die zij anders altijd is en de taak van beschermengel valt Damon heel zwaar: van een engel is geen sprake en Anna wil zich zeker niet laten beschermen. Dit verhaal grijpt je als lezer niet alleen bij de keel door de ingrijpende veranderingen in de relatie tussen Damon en Anna, maar ook vanwege de surrealistische gebeurtenissen in het Indiase ziekenhuis waarin Anna uiteindelijk beland.
Net zoals het motto in die vier eenvoudige woorden perfect de hoofdpersoon neerzet, zo geeft bijna elke zin in de drie verhalen veel meer weer dan slechts de beschrijving van een gebeurtenis, een gemoedstoestand of een persoon. Die continue onderstroom zorgt er voor dat dit boek niet kan worden geplaatst in één genre. Fictie, autobiografie, reisverhaal zijn allemaal etiketten die op dit boek geplakt kunnen worden, maar die het allemaal schromelijk tekort zouden doen: het zijn drie schitterende met elkaar resonerende verhalen over de relatie tussen mensen in de vorm van macht, liefde en bescherming en over herinneren en herbeleven van herinneringen. Het is meer dan terecht dat dit boek op de short list van de Booker Prize 2010 stond en wat mij betreft had het mogen winnen.
Zie ook: Running in place (The New York Times: Sunday book Review), In a strange room by Damon Galgut review (The Guardian)
In : boeken
Tags: "reactie" "boek" "booker prize"