[...]Want wie weet: misschien bestaat de waarheid al evenmin als reuzen? We lachen met Don Quichot, maar wie van ons, geachte heren, durft, als hij in eer en geweten zichzelf, zijn vroegere en huidige overtuigingen beziet, te beweren dat hij altijd en in alle gevallen het tinnen scheerbekken van de barbier kon en kan onderscheiden van de gouden toverhelm?
[...]
De Hamlets zijn zonder nut voor de massa, ze hebben haar niets te bieden, ze leiden haar nergens naar toe, omdat ze zelf nergens heen gaan. En hoe zou men ook iemand kunnen leiden, wanneer men niet weet of men grond onder de voeten heeft? Daar komt nog bij dat de Hamlets de massa verachten. Hoe kan iemand respect opbrengen voor iets of iemand wanneer hij zichzelf niet respecteert? En heeft het wel zin zich met de massa bezig te houden? Ze is zo ruw en vuil, terwijl Hamlet een aristocraat is en dat niet alleen van geboorte.
[...]
Die toewijding is niet te verklaren vanuit eigenbelang, vanuit persoonlijk voordeel; Sancho Panza heeft veel te veel gezond verstand. Hij weet heel goed dat de wapenknecht van de zwervende ridder weinig anders te wachten staat dan stokslagen. De oorzaak van zijn toewijding moet dieper gezocht worden. Ze is geworteld, als je dat kunt zeggen, in misschien wel de beste eigenschap van de massa, in de mogelijkheid tot gelukkige en oprechte verblinding (de massa kent, helaas, ook andere vormen van verblinding!), de mogelijkheid van belangeloos enthousiasme, vol verachting voor de directe persoonlijke voordelen die bij de arme mens bijna gelijk staat aan verachting voor het dagelijks brood. Een eigenschap van een grote, universeel-historische betekenis!
[...]
Aan de ene kant dus de denkende, bewuste, vaak allesomvattende, maar ook vaak onnutte Hamlets, die tot besluiteloosheid veroordeeld zijn. Aan de andere kant de halfwaanzinnige Don Quichots die alleen al daardoor nuttig zijn en de mensen tot grote daden aanzetten doordat ze slechts één punt zien dat vaak zelfs nog niet eens bestaat in het beeld dat zij voor ogen hebben.
[...]
We herhalen het nog eens: de Don Quichots vinden iets, de Hamlets werken het uit...
[...]
er geen honderd procent echte Hamlets zijn, net zo min als er honderd procent echte Don Quichots zijn. Het zijn slechts extreme exponenten van twee richtingen, mijlpalen die door de schrijvers op twee verschillende wegen uitgezet zijn.
[...]
Hamlet wint aanzienlijk in onze ogen omdat Horatio zo aan hem gehecht is. Het is een charmant iemand die men in onze tijd vrij vaak tegenkomt, wat onze tijd tot eer strekt. In Horatio erkennen we het type van de volgeling, de leerling in de beste betekenis van het woord. Met zijn stoïcijns en oprecht karakter, zijn vurig hart; met zijn enigszins beperkt verstand voelt hij zijn tekort en is hij bescheiden, wat bij mensen met een beperkte geest zelden voorkomt.
[...]
Een van de belangrijkste verdiensten van de Hamlets is dat zij mensen zoals Horatio vormen en ontwikkelen. Deze mensen die van hen de zaadjes der gedachten hebben ontvangen, laten ze in hun hart tot bloei komen en dragen ze vervolgens uit over de gehele wereld.[...]

Hamlet en Don Quichot van Ivan Toergenjev (reactie op Dizzie)